003 କାଲି ହଳଦୀ

ଉଦ୍ଭିଦ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ପ ପରିବାର : ଜିଙ୍ଗିବେରାସିଏ

ଆୟୁର୍ବେଦିକ ନାମ : ନାରକାଚୁର

ୟୁନାନି ନାମ : ସିଆ ହଳଦୀ, କାଲି ହଳଦୀ

ହିନ୍ଦୀ ନାମ  : କାଲି ହଳଦୀ, ନାରକାଚୁର

ବାଣିଜ୍ୟ ନାମ : କଳା ଜେଡୋରି, କାଳୀ ହାଲଡି |

ବ୍ୟବହୃତ ଅଂଶ : ରାଇଜୋମ୍

Curcuma caesia 1

କର୍କୁମା ସିସିଆ – ଉଦ୍ଭିଦ

ଚିକିତ୍ସାଗତ ବ୍ୟବହାର

କାଲି ହଳଦୀର ରଜୋମର ଏକ ତିକ୍ତ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଗରମ ସ୍ୱାଦ ଏବଂ ଏକ ସୁଖଦ ଗନ୍ଧ ଅଛି।

ଏଥିରେ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ-ବିରୋଧୀ ଏବଂ କବକ-ବିରୋଧୀ ଗୁଣ ଅଛି, ଏବଂ ଏହା ରେଚକ।

ଏହା ମସ୍ତିଷ୍କ ଏବଂ ହୃଦୟ ପାଇଁ ଏକ ଟନିକ୍ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ରାଇଜୋମ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ଲ୍ୟୁକୋଡର୍ମା, ପାଇଲ୍ସ, ବ୍ରୋଙ୍କାଇଟିସ୍, ଆଜ୍ମା, ଟ୍ୟୁମର, ବେକର ଯକ୍ଷ୍ମା ଗ୍ରନ୍ଥି, ପ୍ଲୀହା ବୃଦ୍ଧି, ମୃଗୀ ଆକ୍ରମଣ, ପ୍ରଦାହ ଏବଂ ଆଲର୍ଜିକ୍ ଉଦଗୀରଣର ଚିକିତ୍ସାରେ ଉପଯୋଗୀ।

ରୂପଗତ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ

ବ୍ଲାକ୍ ଜେଡୋରି ଏକ ସିଧା, ରାଇଜୋମାଟସ୍ ଔଷଧି, ଯାହାର ଉଚ୍ଚତା ପ୍ରାୟ 1.0-1.5 ମିଟର।

ରାଇଜୋମଗୁଡ଼ିକ ଡିମ୍ବାକାର ଆକାରର, ଅଗ୍ରଭାଗରେ ତୀବ୍ର, କିନ୍ତୁ କର୍କୁମାର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଜାତି ପରି ଏତେ ଘନ ନୁହେଁ।

ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ 30-60 ସେମି ଲମ୍ବା ଏବଂ 15 ସେମି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚଉଡା, ପ୍ରଶସ୍ତ ଭାବରେ ଲାନ୍ସୋଲେଟ୍ କିମ୍ବା ଆୟତାକାର, ଚମକଦାର, ମଝିରେ ଏକ ଗଭୀର ଫେରୁଜିନସ୍ ବାଇଗଣୀ ମେଘ ସହିତ, ଯାହା ତଳ ପୃଷ୍ଠକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ।

ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଭୂମିଗତ ରାଇଜୋମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

ଫୁଲର ବିଶେଷତ୍ୱ

ପୁଷ୍ପବୃତ୍ତ ଏକ ସ୍ପାଇକ୍, ପ୍ରାୟ 15 ସେମି ଲମ୍ବା କିମ୍ବା ମୋଟ ପ୍ରାୟ 30 ସେମି ଉଚ୍ଚ ମୂଳ ପେଡନକଲ୍ ଉପରେ।

ଫୁଲଗୁଡ଼ିକ ଫିକା ହଳଦିଆ, ବାହ୍ୟ ସୀମାରେ ଲାଲ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ବ୍ର୍ୟାକ୍ଟ ଅପେକ୍ଷା ଛୋଟ।

ପତ୍ରପତ୍ର ଏବଂ ଆବରଣ ପତ୍ର ପରି ଲମ୍ବା। ପତ୍ର ପୂର୍ବରୁ କଣ୍ଟା ଦେଖାଯାଏ।

ଜୁନ୍ ଏବଂ ଜୁଲାଇରେ ଫୁଲ ଦେଖାଯାଏ, ଯେତେବେଳେ ଫଳ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ଏବଂ ଅକ୍ଟୋବରରେ ପାଚିଯାଏ।

ବଣ୍ଟନ

ଏହି ପ୍ରଜାତି ଆର୍ଦ୍ର ପର୍ଣ୍ଣମୋଚୀ ଜଙ୍ଗଲରେ ଦେଖାଯାଏ, ମୁଖ୍ୟତଃ ବଙ୍ଗଳା, ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଏବଂ ମଧ୍ୟ ଭାରତରେ, ଉଚ୍ଚତା 200-1000 ମିଟର ମଧ୍ୟରେ।

ଏହା ଉପୋଷ୍ଣକଟିବନ୍ଧୀୟରୁ ସମଶୀତୋଷ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳର ଭୂମି ଆଚ୍ଛାଦନ ଭାବରେ ବଢ଼ିଥାଏ।

ଏହା ଏକ ବିରଳ ପ୍ରଜାତି ଏବଂ ପ୍ରାୟତଃ ଚାଷ କରାଯାଏ।

Curcuma caesia haldi plant

କର୍କୁମା କେସିଆ - କାଳୀ ହାଲଡି ଉଦ୍ଭିଦ |

ଜଳବାୟୁ ଏବଂ ମୃତ୍ତିକା

କର୍କୁମା ସିସିଆ ବାଲିଆ ଦୋରସା, ଅମ୍ଳୀୟ ମାଟି ଯାହାର pH 4.5-6.5 ଥାଏ, ସେଥିରେ ଭଲ ବଢ଼ିଥାଏ।

ଏହା ଏକ ଆଂଶିକ ଛାଇ-ପ୍ରିୟ ପ୍ରଜାତି; ତଥାପି, ଚାଷ କରାଯାଇଥିବା ପରିସ୍ଥିତିରେ ଖୋଲା ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣରେ ଏହା ଭଲ ବଢ଼ିଥାଏ।

ପ୍ରକାର

କୌଣସି ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରକାର ନାହିଁ।

ତଥାପି, ସଂଗୃହିତ ସାମଗ୍ରୀ ମଧ୍ୟରୁ, ଆକ୍ସେସନ ନଂ IC-319760 (NBPGR) ଭଲ ରାଇଜୋମ ଅମଳ ଦେଉଥିବା ଦେଖାଗଲା।

ପ୍ରଚାର ସାମଗ୍ରୀ

ରାଇଜୋମ୍ ହେଉଛି ବଂଶବୃଦ୍ଧି ସାମଗ୍ରୀ।

ପରିପକ୍ୱ ରାଇଜୋମଗୁଡ଼ିକୁ ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ କିମ୍ବା ଗଛ ଲଗାଇବା ପୂର୍ବରୁ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଏ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଖଣ୍ଡରେ ଗୋଟିଏ ଆପିକାଲ୍ କଡ଼ି ସହିତ ଲମ୍ବ ଭାବରେ କାଟି ଦିଆଯାଏ।

କୃଷି-କୌଶଳ

ନର୍ସରୀ କୌଶଳ

ଚାଷ ପାଇଁ ପ୍ରଜାତି : ରାଇଜୋମ୍ ଖଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ସିଧାସଳଖ କ୍ଷେତରେ ଲଗାଯାଏ ଏବଂ ସାଧାରଣତଃ କୌଣସି ନର୍ସରୀ ଷ୍ଟକ୍ ଉତ୍ପନ୍ନ କରାଯାଏ ନାହିଁ।

ବଂଶବିସ୍ତାର ହାର ଏବଂ ପୂର୍ବ ଚିକିତ୍ସା : 30 ସେମି × 30 ସେମି ବ୍ୟବଧାନରେ ଲଗାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରତି ହେକ୍ଟର ପାଇଁ ପ୍ରାୟ 2.2 ଟନ୍ ରାଇଜୋମ୍ ଆବଶ୍ୟକ ହେବ। ଲଗାଯିବା ପୂର୍ବରୁ ବଂଶବିସ୍ତାର ପାଇଁ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ନାହିଁ।

 https://youtu.be/3zw28qu1Tfw?si=lmILTb9NKDYYptfF

କ୍ଷେତରେ ଗଛ ଲଗାଇବା

ଜମି ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏବଂ ସାର ପ୍ରୟୋଗ : ଜମିକୁ ହଳ, କଟା ଏବଂ ପ୍ଲାଙ୍କ କରାଯାଏ, ଜମି ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମୟରେ ମୌଳିକ ମାତ୍ରା ଭାବରେ ପ୍ରତି ହେକ୍ଟର ପ୍ରତି 5 ଟନ୍ FYM (କୃଷି ଖତ) ସହିତ NPK (ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍, ଫସଫରସ୍, ପୋଟାସିୟମ୍) @ 33:80:60 କିଲୋଗ୍ରାମ ମିଶ୍ରିତ କରାଯାଏ। ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ, ମାଟିରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଅମ୍ଳତା ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତି ହେକ୍ଟର ପ୍ରତି 2 ଟନ୍ ଚୂନ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇପାରିବ, ରୋପଣର ଅତି କମରେ ଗୋଟିଏ ମାସ ପୂର୍ବରୁ।

ରୋପଣ ଏବଂ ଉପଯୁକ୍ତ ବ୍ୟବଧାନ : ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ଫସଲ ଚାଷ ପାଇଁ ଏପ୍ରିଲ ମାସର ମଧ୍ୟଭାଗ ହେଉଛି ସର୍ବୋତ୍ତମ ସମୟ, ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହା ପ୍ରାକ-ମୌସୁମୀ ସମୟ। ଫସଲ ଉଦ୍ଭିଦଗତ ଭାବରେ ରାଇଜୋମ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ବଂଶବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ। ପ୍ରାୟ 20 ଗ୍ରାମ ଓଜନର ରାଇଜୋମ୍ ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା କିଛି ଅଂଶ ଏପ୍ରିଲ ମାସରେ ସିଧାସଳଖ କ୍ଷେତରେ ରୋପଣ କରାଯିବା ଉଚିତ। 30 ସେମି × 30 ସେମି ବ୍ୟବଧାନରେ ରୋପଣ କରିବା ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଯାହା ପାଇଁ ପ୍ରତି ହେକ୍ଟର ପାଇଁ 0.11 ନିୟୁତ ପ୍ରୋପାଗୁଲ୍ (ରାଇଜୋମ୍ ସେଗମେଣ୍ଟ୍) ଆବଶ୍ୟକ। ରାଇଜୋମ୍ ପ୍ରାୟ 15-20 ଦିନରେ ଗଜା ହୁଏ।

ଆନ୍ତଃଫସଲ ପ୍ରଣାଳୀ : କାଲି ହଳଦୀ ଗୋଟିଏ ଫସଲ ଭାବରେ ଚାଷ କରାଯାଏ। କିନ୍ତୁ, ଏହାକୁ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ଚାନ୍ଦୁଆ ଗଛ ତଳେ ଆନ୍ତଃଫସଲ କରାଯାଇପାରେ।

ଆନ୍ତଃକୃଷି ଏବଂ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ପଦ୍ଧତି: ପ୍ରତି ହେକ୍ଟରରେ ଯଥାକ୍ରମେ ୟୁରିଆ, ସିଙ୍ଗଲ୍ ସୁପର ଫସଫେଟ୍ ଏବଂ ପଟାସ ଭାବରେ NPK ର ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାତ୍ରା @ 100:80:60 କିଲୋଗ୍ରାମ ପ୍ରୟୋଗ କରିବାକୁ ପଡିବ। ଅନ୍ତିମ ଜମି ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମୟରେ ୟୁରିଆର ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ, ଅର୍ଥାତ୍ 33 କିଲୋଗ୍ରାମ, ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଥିବା ସିଙ୍ଗଲ୍ ସୁପର ଫସଫେଟ୍ ଏବଂ ପଟାସ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ। ୟୁରିଆ ଭାବରେ ବାକି ଦୁଇ ତୃତୀୟାଂଶ ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍ ଦୁଇଟି ବିଭାଜିତ ମାତ୍ରାରେ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ, ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଥମ ଆର୍ଥିଂ ସମୟରେ ଏବଂ ବାକି ଦ୍ୱିତୀୟ ଆର୍ଥିଂ ସମୟରେ। ରୋପଣ ପରେ 45 ଦିନ ଏବଂ 60 ଦିନ ପରେ ଆର୍ଥିଂ କରାଯାଏ। ବୃଦ୍ଧିର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଫସଲ-ଗାଡ଼ି ପ୍ରତିଯୋଗିତା ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ, ରୋପଣ ପରେ 60, 90 ଏବଂ 120 ଦିନ ପରେ ହାତରେ ଘାସ ବାଛିବାକୁ ସୁପାରିଶ କରାଯାଏ।

ଜଳସେଚନ ପଦ୍ଧତି : ଏହି ଫସଲ ସାଧାରଣତଃ ଆସାମ ଏବଂ କେରଳ ରାଜ୍ୟର ଅଧିକ ବର୍ଷା ହେଉଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ବର୍ଷା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଚାଷ କରାଯାଏ। ନିୟମିତ ଜଳସେଚନ ମାଧ୍ୟମରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥିର ଆର୍ଦ୍ରତା ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ପଡିବ। ସିଞ୍ଚନକାରୀ ଜଳସେଚନ ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ଉପଯୁକ୍ତ ପଦ୍ଧତି।

ରୋଗ ଏବଂ କୀଟପତଙ୍ଗ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ : ଫସଲରେ କେତେକ ସମୟରେ ପତ୍ର ଦାଗ ( ଟେଫ୍ରିନା ସ୍ପେସ୍, କୋଲେଟୋଟ୍ରିଚମ୍ ସ୍ପେସ୍) ଏବଂ ପତ୍ର ଦାଗ ( କର୍ଟିସିୟମ୍ ସ୍ପେସ୍) ଦେଖାଯାଏ। ମାସିକ ବ୍ୟବଧାନରେ 1% ବୋର୍ଡୋ ମିଶ୍ରଣ ସିଞ୍ଚନ କରି ଏଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇପାରିବ।

ଫସଲ ପରିଚାଳନା

ଫସଲର ପରିପକ୍ୱତା ଏବଂ ଅମଳ : ଫସଲ ପରିପକ୍ୱ ହେବାକୁ ପ୍ରାୟ ନଅ ମାସ ସମୟ ଲାଗେ। ଜାନୁଆରୀ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅମଳ କରାଯାଏ। ରାଇଜୋମ୍ ଖୋଳିବା ପୂର୍ବରୁ, ମାଟିକୁ ଜଳସେଚନ ମାଧ୍ୟମରେ ଓଦା କରାଯାଏ, ଯାହା ଫଳରେ ରାଇଜୋମ୍ ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ନହୁଏ। ରାଇଜୋମ୍ ରେ ଆଘାତ ଯୋଗୁଁ ଫସଲ ପଚିପାରେ।

ଅମଳ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପରିଚାଳନା : ଖସଡ଼ା, ଅଧା କଟା କିମ୍ବା କଟା ହୋଇଥିବା ରାଇଜୋମଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଖାଇବା ପାଇଁ ଚୁଲିରେ 55 ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ୍ ତାପମାତ୍ରାରେ କିମ୍ବା ଭଲ ବାୟୁଚଳନ ଛାଇ ତଳେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଏହି ଶୁଖିଲା ରାଇଜୋମଗୁଡ଼ିକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଓଦା-ପ୍ରତିରୋଧୀ ପାତ୍ରରେ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ଉଚିତ।

ରାସାୟନିକ ଉପାଦାନ : କର୍କୁମା ସିସିଆର ଶୁଖିଲା ରାଇଜୋମରେ 1.6% ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ତେଲ ଥାଏ ଯେଉଁଥିରେ 76.6% ଡି -କମ୍ଫର; 8.2% କାମଫେନ୍ ଏବଂ ବର୍ନିଲିନ୍; ଏବଂ 10.5% ସେସ୍କ୍ୱିଟରପେନ୍, କରକ୍ୟୁମିନ୍, ଆୟନୋନ୍ ଏବଂ ଟର୍ମେରୋନ୍ ଥାଏ।

ଅମଳ: ପ୍ରତି ହେକ୍ଟରରେ ସତେଜ ରାଇଜୋମର ଆନୁମାନିକ ଅମଳ 48 ଟନ୍ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଶୁଖିଲା ରାଇଜୋମର ଅମଳ ହେକ୍ଟରରେ ପ୍ରାୟ 10 ଟନ୍।

https://youtu.be/4-Ricq4Lxwk?si=J_sUTK0d7RMnWb7C

https://youtu.be/n68pZZnfIV0?si=mBInbDvD03MPy--Y